उपपीठ आणि पायऱ्या
उपपीठ सुमारे ८ फूट ५ इंच उंचीचे. आधारशिला, भिट्टाचे थर, अंतरपट्ट, महापट्ट, पद्म आणि फुलांच्या नक्षीने सजलेली याची रचना दुर्मीळ आहे. पूर्वेकडील प्रवेशमार्गात ९ पायऱ्या आहेत.
पूर्वेकडील पायरी · १० इंच उंच
आईचे मंदिर म्हणून प्रसिद्ध असलेले हे मंदिर जांब गावाच्या मध्यवस्तीत आहे. काळाच्या ओघात मंदिराचा बराचसा भाग नष्ट झाला; तरी उपपीठ, अधिष्ठान, अंतराळ, गर्भगृह आणि मूर्तीपीठ आजही त्याच्या पूर्वीच्या भव्यतेची साक्ष देतात.
मंदिराची रचना आणि शिल्पसंपदा परभणी जिल्ह्याच्या समृद्ध ऐतिहासिक वारशाची ओळख करून देते. दिलेल्या माहितीनुसार मंदिरात मुखमंडप, अर्धमंडप, सभामंडप, अंतराळ आणि गर्भगृह अशी रचना होती.
भेट द्या
आईचे मंदिर, जांब गाव, जिल्हा परभणी, महाराष्ट्र
अवशेषांमधून उलगडणारी कलात्मक बांधणी
उपपीठ सुमारे ८ फूट ५ इंच उंचीचे. आधारशिला, भिट्टाचे थर, अंतरपट्ट, महापट्ट, पद्म आणि फुलांच्या नक्षीने सजलेली याची रचना दुर्मीळ आहे. पूर्वेकडील प्रवेशमार्गात ९ पायऱ्या आहेत.
पूर्वेकडील पायरी · १० इंच उंचपूर्वाभिमुख मुखमंडप आणि उत्तर-दक्षिण बाजूंचे अर्धमंडप भग्नावस्थेत आहेत. त्यांची मापे आणि अधिष्ठानाचे सुबक थर मंदिराच्या मूळ प्रमाणबद्ध रचनेची कल्पना देतात.
मुखमंडप · ५ फूट ६ इंच × ६ फूट ५ इंचसभामंडप भग्न झाला असला तरी अंतराळ सुस्थितीत आहे. प्रवेशद्वारावर मकरतोरण, विष्णूची प्रतिमा, सिंह आणि मंडारकाचे अंकन आहे. वितानाच्या मध्यभागी पद्म आहे.
अंतराळ · ६ फूट ३ इंच × ८ फूट २ इंचगर्भगृहातील प्राचीन मूर्तीपीठावर आज देवीची मूर्ती आहे. उत्तरेला शिवलिंग आणि दक्षिणेला तीन तांदळे आहेत. वितानाच्या मध्यभागी पद्म असून गर्भगृहाचे मूळ मूर्तीस्थान आधारशिलांवरून लक्षात येते.
गर्भगृह · ८ फूट ५ इंच × ८ फूट १ इंच

प्रवेशद्वाराची शिल्पकला
पद्म, गंधर्व, रूपस्तंभ, व्याल आणि स्वल्प अशा पाच शाखांनी सजलेले गर्भगृहाचे प्रवेशद्वार. गंगा-यमुना, वैष्णव द्वारपाल, निधी-प्रतिनिधी, कीर्तिमुखे आणि गणेशाची प्रतिमा त्याला विशेष कलात्मकता देतात.
प्रदक्षिणापथावरील शिल्पे कथन करतात देवता, भक्ती आणि पुराणकथा.

मंदिराच्या बाह्य भिंतीवरील मूर्तिशिल्पांमध्ये देवीस्वरूपे, सेविका आणि पुराणकथांचे प्रसंग कलात्मकरीत्या कोरलेले आहेत. प्रत्येक प्रतिमेची माहिती प्रदक्षिणापथाच्या क्रमाने वाचता येईल.
शिल्पांची माहिती लोड होत आहे…
शिल्पांची सविस्तर वर्णने मूळ पुस्तकातील मराठी मजकुरात आहेत.
वास्तुरचना, देवकोष्टे आणि शिल्पांचे निवडक क्षण










माहितीचा स्रोत
जिल्ह्यातील कलास्थापत्याचा परिचय
जिल्हाधिकारी कार्यालय, परभणी
या संकेतस्थळावरील मंदिरविषयक माहिती या पुस्तकावर आधारित असून, छायाचित्रे संकेतस्थळासाठी स्वतंत्रपणे पुरवली आहेत.
वारसा जपूया
मंदिर आज भग्नावस्थेत असले तरी त्यातील शिल्पसौंदर्य आणि वास्तुरचना त्याच्या पूर्वीच्या वैभवाची साक्ष देतात.